ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Για δεύτερη συνεχή χρονιά πραγματοποιήθηκε και φέτος η εκδήλωση «Τοπικοί Συγγραφείς. Μεγάλες ιστορίες» με τη συνάντηση των τοπικών συγγραφέων και λογοτεχνών, καθώς και την ομαδική έκθεση των έργων τους στην πλατεία Ησαΐα στην Άμφισσα. Η οργάνωση της εκδήλωσης που φέτος είχε διήμερη διάρκεια, πραγματοποιήθηκε από το σύλλογο «Φίλοι των Βιβλιοθηκών του Δήμου Δελφών» με τη συνδρομή και στήριξη του «Δήμου Δελφών», του «Δίκτυο Δελφών», του Ο.Π.Α.Στ.Ε και της «Περιφερειακής Ενότητας Φωκίδος», στα πλαίσια των φωκικών εκδηλώσεων, «Φωκικά 2026».
Ικανοποιητική υπήρξε η ανταπόκριση των τοπικών πνευματικών δημιουργών που έχουν ή έλκουν την καταγωγή τους από τα διοικητικά όρια του Δήμου Δελφών, με τη συμμετοχή σαράντα οκτώ (48) από αυτούς να παρευρίσκονται και να εκθέτουν τα έργα τους. Ωστόσο, παρά την αξιόλογη αυτή παρουσία σημαντικών δημιουργών και συγγραμμάτων, η προσέλευση του κοινού της πόλης της Άμφισσας και των γύρω περιοχών του Δήμου Δελφών, υπήρξε περιορισμένη, γεγονός που ίσως καταδεικνύει ότι η προσφορά και το έργο των τοπικών συγγραφέων δεν έτυχαν της αναμενόμενης ανταπόκρισης.
Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026 έγινε η εναρκτήρια εκδήλωση κατά την οποία απεύθυνε καλωσόρισμα και χαιρετισμό η Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Σοφία Καλλία. Χαιρετισμό απεύθυναν και οι παρευρισκόμενοι αιρετοί άρχοντες του Νομού, ο Δήμαρχος Δήμου Δελφών κ. Παναγιώτης Ταγκαλής, η Αντιπεριφερειάρχης Περιφερειακής Ενότητας κ. Πέγκυ Αραβαντινού-Τζε και ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας κ. Νικόλαος Βενετσάνης, όπου όλοι τους εξήραν το έργο και την προσφορά των πνευματικών δημιουργών του τόπου μας.
Ακολούθησε επίκαιρη ομιλία από τον γραμματέα του συλλόγου και συγγραφέα κ. Ευθύμιο Ταλάντη, με θέμα: «Η συμβολή των τοπικών ιστορικών συγγραφέων και λογοτεχνών στη διαμόρφωση του πολιτισμού σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο».
Στη συνέχεια, ακολούθησε τιμητική βράβευση από τον Σύλλογο σε τέσσερεις εθελοντές από τα Καστέλλια οι οποίοι ασχολήθηκαν με την Δημοτική Βιβλιοθήκη Καστελλίων, ο κ. Ευάγγελος Κωτσίκης, ο κ. Αθανάσιος Σίμος, ο κ. Αθανάσιος Γραμματικός, που δεν είναι εν ζωή και ο κ. Ιωάννης Μακρής. Το βραβείο του κ. Γραμματικού το παρέλαβαν οι δύο υιοί του και του Ιωάννη Μακρή, ο κ. Σίμος. Ο κ. Ευάγγελος Κωτσίκης αναφέρθηκε στην αυτόβουλη εθελοντική προσπάθεια που καταβλήθηκε από μέρους τους, για την συγκέντρωση, ταξινόμηση, και επιμέλεια των περίπου είκοσι χιλιάδων (20.000) τόμων βιβλίων, καθώς και την οργάνωση της βιβλιοθήκης.
Η έκθεση των βιβλίων παρέμεινε ανοιχτή έως 22:00 όπου οι παρευρισκόμενοι ξεφύλλισαν και αγόρασαν τα βιβλία που επιθυμούσαν.
Την επομένη ημέρα, Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, η έκθεση των βιβλίων ήταν ανοιχτή το πρωί από 10:30 έως 13:00. Την ίδια ημέρα το απόγευμα είχαμε τη συνέχεια της εκδήλωσης, στην οποία παρευρέθηκε ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και
Βουλευτής Φωκίδος κ. Ιωάννης Μπούγας, ο οποίος απεύθυνε χαιρετισμό, τόνισε την αναγκαιότητα που έχει για τον τόπο μας η καθιέρωση της συγκεκριμένης εκδήλωσης ως άυλη αξία πολιτισμικού χαρακτήρα.
Ακολούθησαν τρείς ομιλίες από αντίστοιχους παρευρισκόμενους συγγραφείς οι οποίοι είχαν επιλεγεί με κλήρωση, και οι οποίοι αναφέρθηκαν στο έργο τους.
Αρχικά, μίλησε ο κ. Ευστάθιος Αρβανίτης, ο οποίος αναφέρθηκε στα δύο βιβλία του, που έχουν κυκλοφορήσει σε τρεις γλώσσες και μιλώντας για την προσωπική εμπειρία συγγραφής, του πρώτου του βιβλίου και τη δική του διαδρομή. Το πρώτο του βιβλίο έχει τίτλο: «Η κοινωνική και ιστορική φύση της Μουσικής Συνείδησης και της Μουσικής Οντότητας». Ανέφερε ότι, η μουσική συνείδηση διαμορφώνεται και εξελίσσεται μέσα στην κοινωνία, στην ιστορία και στις ιδιαίτερες πολιτισμικές συνθήκες κάθε εποχής. Απαντά για τη θέση της μουσικής μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη και στην ιστορία της.
Στη συνέχεια μίλησε η κ. Εμμέλεια Μαρδάκη, η οποία παρουσίασε το πρώτο της βιβλίο με τίτλο: «Το υγιές κομμάτι του εαυτού μου». Ανέλυσε και εξήγησε, για το ποιο είναι το υγιές κομμάτι του κάθε ανθρώπου. Ανέφερε ότι: «Το βιβλίο γεννήθηκε μέσα από νέους ανθρώπους, παιδιά και εμπειρίες που η ίδια είχε πραγματοποιήσει μουσικοθεραπευτικές συνεδρίες, λέγοντας ότι πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει μια ιστορία. Αναφέρθηκε και στο θέμα των πανελλήνιων εξετάσεων των παιδιών, τα οποία δεν πρέπει να χάνουν τον εαυτό τους αλλά να κρατήσουν μέσα τους το υγιές κομμάτι τους.
Τέλος, μίλησε η τρίτη συγγραφέας, η κ. Μάντυ Δασκαλοπούλου η οποία παρουσίασε το πρώτο βιβλίο της, ένα παραμύθι με τον τίτλο: «Το στοιχείο της Χάρμαινας». Αφηγείται την ιστορία αγάπης του βυρσοδέψη Κωνσταντή και της Λενιώς και στη συνέχεια αναφέρεται, στη μεταμόρφωση του Κωνσταντή σε στοιχειό της Χάρμαινας. Το βιβλίο το έγραψε πριν 30 χρόνια χωρίς να προϋπάρχει μια αντίστοιχη ιστορία. Έχει κάνει τρεις επανεκδόσεις και έγινε αφορμή πολιτιστικής δράσης, συμβάλλοντας στην καθιέρωση και τον εμπλουτισμό της επιτυχημένης εκδήλωσης, «Η νύχτα των στοιχειών», που πραγματοποιείται εδώ και αρκετά χρόνια στην Άμφισσα, το τελευταίο Σάββατο της αποκριάς.
Να ενημερώσουμε ότι οι τρεις ομιλίες των παραπάνω συγγραφέων, θα αναρτηθούν στο blog του συλλόγου: https://fbdd2023.blogspot.com/ το επόμενο χρονικό διάστημα.
Κλείνοντας τη διήμερη σύναξη των συγγραφέων- λογοτεχνών του τόπου μας, η Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Σοφία Καλλία, απεύθυνε χαιρετισμό προς τους παρευρισκόμενους, ανανεώνοντας το ραντεβού για την επόμενη χρονιά, υποσχόμενη τον εμπλουτισμό της εκδήλωσης και την καθιέρωσή της ως θεσμό πολιτισμικού χαρακτήρα, στα πλαίσια πάντα του πολιτιστικού ενδιαφέροντος του Δήμου μας.
Ομιλίες της Προέδρου κ. Σοφίας Καλλία
Κυρίες και κύριοι,
αξιότιμοι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, αγαπητοί προσκεκλημένοι,
1η ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12/9/2026
Με
ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στη σημερινή μας εκδήλωση, η οποία
πραγματοποιείται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά και είναι αφιερωμένη στους
ανθρώπους του τόπου μας που γράφουν, μελετούν και μέσα από τις σελίδες των
βιβλίων τους μοιράζονται τις γνώσεις, τις σκέψεις και τις ιστορίες τους.
Η
περσινή μας συνάντηση μάς έδειξε πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε και να
στηρίζουμε τους τοπικούς συγγραφείς, να ανακαλύπτουμε το έργο τους και να
αναδεικνύουμε τη δημιουργική τους παρουσία.
Και
φέτος, η ανταπόκριση ξεπέρασε τις προσδοκίες μας και η παρουσία όλων σας μας
γεμίζει χαρά και μας δίνει δύναμη να συνεχίσουμε.
Στη
φετινή διοργάνωση συμμετέχετε περίπου σαράντα τέσσερις συγγραφείς παρουσιάζοντας το συγγραφικό σας έργο με διαφορετικές
διαδρομές, εμπειρίες και θεματικές κατηγορίες. Στα βιβλία που φιλοξενούμε
σήμερα στην έκθεσή μας συναντάμε ένα ξεχωριστό εύρος θεμάτων, ιδεών και γραφής,
που αναδεικνύει τη μοναδικότητα της σημερινής βραδιάς.
Η
έκθεση των βιβλίων τους μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους
συγγραφείς μας, να ξεφυλλίσουμε τα βιβλία τους καθώς αύριο ορισμένοι από εσάς, θα
μοιραστείτε μαζί μας τις σκέψεις, τις εμπειρίες και τη διαδρομή που σας οδήγησε
στη συγγραφή του πρώτου σας βιβλίου.
Η
σημερινή εκδήλωση έχει, λοιπόν, έναν διπλό στόχο.
Από
τη μία, να τιμήσει τους ανθρώπους που δημιουργούν και προσφέρουν μέσα από τη
συγγραφή.
Και
από την άλλη, να φέρει το βιβλίο πιο κοντά στην τοπική κοινωνία και να
ενθαρρύνει όλους εμάς να γνωρίσουμε, να διαβάσουμε και να στηρίξουμε το έργο
των δικών μας δημιουργών. Ιδιαιτέρως να δώσουμε στα νεότερα παιδιά το κίνητρο
να ανακαλύψουν τη χαρά της ανάγνωσης και να καλλιεργήσουν τη φιλαναγνωσία.
Αρχικά, ως Πρόεδρος του Συλλόγου, εκπροσωπώντας το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη να εκφράσω τις θερμές μας ευχαριστίες στους αιρετούς και ιδιαίτερα στο Δήμαρχο κ. Παναγιώτη Ταγκαλή και στον Παναγιώτη Μερινόπουλο για την άμεση συνεννόηση, καθώς και την Αντιπεριφερειάρχη κ. Πέγκυ Αραβαντινού Τζε για την άψογη συνεργασία.
Θερμές
ευχαριστίες σε όλους εσάς, τους συγγραφείς, για την ανταπόκρισή σας στην
πρόσκλησή μας και για την προθυμία σας να παρουσιάσετε και να μοιραστείτε μαζί
μας το έργο σας. Αλλά και τους
συγγραφείς που, λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων, δεν κατάφεραν να είναι
μαζί μας σήμερα.
Επίσης,
ένα μεγάλο ευχαριστώ στους συνεργάτες, φίλους και εθελοντές που εργάστηκαν με
ζήλο, αφιερώνοντας τον προσωπικό τους χρόνο και κόπο προς όφελος του κοινωνικού
συνόλου, και στάθηκαν δίπλα μας με διάθεση, χαμόγελο και ανιδιοτελή προσφορά.
1.
Άννα Καρέλη
2.
Χριστίνα
Κατσίμπρα
3.
Ευαγγελία
Κοκκίνου
4.
Αθανασία Κρανιά
5.
Αντιγόνη
Οικονομοπούλου
6.
Δήμητρα
Παπαγεωργίου
7.
Βασιλική Σωτηρίου
8.
Ηλίας Αλεκίδης
Ευχόμαστε
η σημερινή διοργάνωση να γίνει ένας ακόμη κρίκος σε μια προσπάθεια που θέλουμε
να έχει συνέχεια και να καθιερωθεί ως ένας ετήσιος θεσμός γνωριμίας,
επικοινωνίας και ανάδειξης της πνευματικής δημιουργίας του τόπου μας.
Σας ευχαριστώ θερμά.
2η ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 13/9/2026
Κυρίες και κύριοι,
αξιότιμοι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, αγαπητοί προσκεκλημένοι,
Σας
καλωσορίζουμε και πάλι στη δεύτερη ημέρα της φετινής μας διοργάνωσης, που είναι
αφιερωμένη στους ανθρώπους του τόπου μας και στη σχέση τους με το βιβλίο και τη
συγγραφή.
Χθες, στη
έκθεση είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε την πλούσια και πολύμορφη συγγραφική
δημιουργία των συντοπιτών μας, όμως σήμερα θα κάνουμε ένα ακόμη βήμα
Θα
προσπαθήσουμε να γνωρίσουμε όχι μόνο τα βιβλία τους, αλλά και την
ιστορία που βρίσκεται πίσω από αυτά.
Τι ήταν αυτό
που έκανε έναν άνθρωπο να καθίσει για πρώτη φορά μπροστά σε μια λευκή σελίδα και
να αρχίσει να γράφει;
Ποια στιγμή
της ζωής του στάθηκε η αφορμή για να γεννηθεί ένα βιβλίο; Γιατί κάθε πρώτο βιβλίο κρύβει πίσω του μια
προσωπική διαδρομή.
Και ίσως
αυτό να είναι και το πιο όμορφο στοιχείο της σημερινής συνάντησης: ότι πίσω από
κάθε βιβλίο υπάρχει ένας άνθρωπος και πίσω από κάθε συγγραφέα υπάρχει μια
ιστορία.
Σήμερα
έχουμε τη χαρά να ακούσουμε τρεις από τους συγγραφείς που συμμετέχουν στη
φετινή μας διοργάνωση, οι οποίοι επιλέχθηκαν μέσα από την κλήρωση που
πραγματοποιήθηκε, και να τους δώσουμε τον λόγο να μοιραστούν μαζί μας κάτι
ιδιαίτερα προσωπικό:
Την έμπνευση
που τους οδήγησε στο πρώτο τους βιβλίο.
Να
γνωρίσουμε τους ανθρώπους λίγο πιο προσωπικά.
Να
καταλάβουμε τι τους κινητοποίησε, τι τους ενέπνευσε και τι τους έκανε να πουν κάποια
στιγμή:
«Θέλω αυτή η ιστορία να γίνει βιβλίο».
Γιατί πολλές φορές, όταν κρατάμε ένα βιβλίο στα χέρια μας, βλέπουμε μόνο το τελικό αποτέλεσμα. Δεν γνωρίζουμε τις σκέψεις, τις αμφιβολίες, τις αναζητήσεις, τις δυσκολίες, αλλά και τον ενθουσιασμό που προηγήθηκαν μέχρι να φτάσει το κείμενο από τη λευκή σελίδα στα χέρια του αναγνώστη.
Πιστεύω
λοιπόν, ότι οι τρεις σημερινές αφηγήσεις, όσο διαφορετικές κι αν είναι μεταξύ
τους, θα έχουν κάτι κοινό.
Εύχομαι η
σημερινή βραδιά να μας ταξιδέψει λίγο μέσα στις προσωπικές ιστορίες των
συγγραφέων που θα ακούσουμε, και φεύγοντας από εδώ, να έχουμε ανακαλύψει και
κάτι από την ψυχή των ανθρώπων που τα δημιούργησαν.
Κλείνοντας,
θέλω να ευχαριστήσω θερμά και τους τρεις σημερινούς ομιλητές που δέχθηκαν να
μοιραστούν μαζί μας αυτή την προσωπική τους διαδρομή. Είναι οι: ο Ευστάθιος
Αρβανίτης, η Μάντυ Δασκαλοπούλου και η Εμμέλεια Μαρδάκη.
Επίσης,
εύχομαι η σημερινή βραδιά να αγγίξει τις ψυχές όλων μας, βάζοντας ο καθένας με
το δικό του τρόπο, ένα ακόμη λιθαράκι στην πολιτιστική ζωή του τόπου μας.
Και τώρα, με μεγάλη χαρά, θα δώσουμε τον λόγο στους
συγγραφείς μας.
***********************************************************************
Ομιλία Προέδρου την Κυριακή 13/9/2026 σχετικά με τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καστελλίων και τις βραβεύσεις.
Αγαπητοί
φίλοι και φίλες, κυρίες και κύριοι,
Η σημερινή
ημέρα είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καστελλίων, καθώς
έχουμε τη χαρά και την τιμή να αναγνωρίσουμε την προσφορά τεσσάρων ανθρώπων που
εργάστηκαν με ζήλο, συνέπεια και μεράκι για την οργάνωση και την ταξινόμηση της
συλλογής της Βιβλιοθήκης.
Ως
βιβλιοθηκονόμος του Δήμου Δελφών είχα τη χαρά να επισκεφτώ όλες τις βιβλιοθήκες
του Δήμου μας και να γνωρίσω από κοντά τις συλλογές τους αλλά και τους ανθρώπους που διαχρονικά στηρίζουν το
έργο τους με ανιδιοτέλεια και έμπρακτη προσφορά.
Η Δημοτική
Βιβλιοθήκη Καστελλίων διαθέτει μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή, που αριθμεί
περίπου 20.000 βιβλία ποικίλης ύλης. Ένας πραγματικός πνευματικός πλούτος για
τον τόπο μας, που δημιουργήθηκε και εμπλουτίστηκε μέσα από την συμβολή ανθρώπων
που αγάπησαν το βιβλίο και θέλησαν να το μοιραστούν με την τοπική κοινωνία.
Θέλοντας,
λοιπόν, να αναδείξουμε το έργο των βιβλιοθηκών του Δήμου μας, αλλά και να τιμήσουμε τους συνοδοιπόρους μας,
που όλα αυτά τα χρόνια συγκέντρωσαν βιβλία, αφιερώνοντας χρόνο, κόπο και αγάπη,
αποφασίσαμε φέτος να κάνουμε μια αρχή.
Ξεκινάμε από
τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καστελλίων, με στόχο η προσπάθεια αυτή να συνεχιστεί και
στις υπόλοιπες βιβλιοθήκες του Δήμου μας.
Μια
βιβλιοθήκη, όμως, δεν είναι μόνο τα βιβλία που βρίσκονται στα ράφια της. Είναι
οι άνθρωποι που τα συγκέντρωσαν, εκείνοι που τα πρόσφεραν, που εργάστηκαν για
την οργάνωση και την ταξινόμησή τους, αλλά και όλοι όσοι συνεχίζουν να
στηρίζουν τη λειτουργία και την παρουσία της στην κοινωνία.
Παράλληλα, θα ήθελα να κάνω ιδιαίτερη αναφορά στους βασικούς
δωρητές που είναι οι: Μίμης Χαλατσάς, δικηγόρος, ο αείμνηστος αδελφός του,
Γιώργος Χαλατσάς και η σπουδαία ηθοποιός και τραγωδός Άννα Συνοδινού που έφυγε
από τη ζωή το 2016, η οποία αγάπησε ιδιαίτερα το χωριό και θέλησε, με τη δική
της προσφορά να αφήσει μια ξεχωριστή πινελιά στα Καστέλλια.
Με αυτή την βαθιά σύνδεση με
τον τόπο προσέφερε στη Βιβλιοθήκη των Καστελλίων, μια θεατρική της στολή, καθώς
και μάσκες από το θέατρο, αντικείμενα με ιδιαίτερη πολιτιστική και
συναισθηματική αξία. Περισσότερα θα μας αναφέρει ο κ. Ευάγγελος Κωτσίκης στην
ομιλία που θα ακολουθήσει.
Η σημερινή
βράβευση αποτελεί μια ελάχιστη ένδειξη της ευγνωμοσύνη μας σε όλους εσάς που
αφιέρωσατε τον χρόνο και τις δυνάμεις σας στη βιβλιοθήκη.
Οι βραβευθέντες είναι οι:
1.
Ευάγγελος Π. Κωτσίκης
2.
Αθανάσιος Ι. Γραμματικός
3.
Αθανάσιος Α. Σίμος και
4.
Ιωάννης Η. Μακρής
Κλείνοντας, ως Πρόεδρος, αλλά και εκ μέρους
όλου του Διοικητικού Συμβουλίου και των μελών, να σας ευχαριστήσουμε θερμά για
τον χρόνο, την προσφορά και την αγάπη που δείξατε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη του
Δήμου μας, συμβάλλοντας στην διατήρηση της πνευματικής και πολιτιστικής
κληρονομιάς μας.
*****************************************************************************
Ὁμιλία τοῦ
Συγγραφέα – Λογοτέχνη κ. Εὐθυμίου Ταλάντη, στὴν ἐκδήλωση τοῦ Συλλόγου «Φίλοι
τῶν Βιβλιοθηκῶν τοῦ Δήμου Δελφῶν» μὲ τίτλο «Τοπικοὶ Συγγραφεῖς Μεγάλες ἱστορίες»,
ποὺ πραγματοποιήθηκε στὴν πλατεῖα Ἠσαΐα στὴν Ἄμφισσα στὶς 12 Σεπτεμβρίου 2026.
****
Θέμα ὁμιλίας: «Ἡ συμβολὴ τῶν τοπικῶν ἱστορικῶν συγγραφέων
καὶ λογοτεχνῶν στὴ διαμόρφωση τοῦ πολιτισμοῦ σὲ τοπικὸ καὶ περιφερειακὸ
ἐπίπεδο.»
Ἀξιότιμοι αἱρετοὶ Ἄρχοντες, κυρίες καὶ κύριοι τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοίκησης,
1ου καὶ 2ου Βαθμοῦ.
Ἐρίτιμοι συμπατριῶτες, ὁμότεχνοι συγγραφεῖς καὶ λογοτέχνες.
Ἐκλεκτὸ ἀκροατήριο
 |
|
|
Στὴ ρητορικὴ ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικὴ διατύπωση, περί, λόγου πολιτισμοῦ, συχνὰ ὁ νοῦς μας ὁδηγεῖται στὰ εὐφάνταστα δημιουργήματα, προβεβλημένων δημιουργῶν τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐνσωματωθεῖ στὴ συλλογικὴ μνήμη, εἴτε ὡς καταγραφὴ τῆς ἱστορίας, εἴτε καὶ πολὺ περισσότερο τὴν προαγωγὴ τῆς λογοτεχνίας, στὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, μὲ τὰ ἔργα ποὺ ἄφησαν πίσω τους κάποιοι ἀναγνωρίσιμοι δημιουργοί.
Ὅμως, ὁ πολιτισμὸς δὲν γεννιέται
μόνο στὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα. Γεννιέται καὶ στὶς μικρὲς πόλεις, στὰ χωριά,
στὶς γειτονιές, στὶς πλατεῖες, στὰ σχολεῖα, στὶς τοπικὲς βιβλιοθῆκες καὶ στοὺς
πολιτιστικοὺς συλλόγους. Γεννιέται μέσα ἀπὸ τὶς μνῆμες τῶν ἀνθρώπων καὶ
διατηρεῖται ζωντανὸς χάρη σὲ ἐκείνους ποὺ ἐπιλέγουν νὰ τὸν μελετήσουν, νὰ τὸν κατανοήσουν
καὶ νὰ τὸν καταγράψουν, ἔτσι ὥστε νὰ τὸν παραδώσουν καὶ στὶς ἑπόμενες γενιές.
Σὲ αὐτὴ ἀκριβῶς τὴ διαδικασία, οἱ τοπικοὶ ἱστορικοὶ συγγραφεῖς καὶ
λογοτέχνες ἔχουν ἕναν ἰδιαίτερα σημαντικὸ ρόλο στὴν κοινωνία. Δὲν εἶναι
ἁπλῶς κάποιοι ποὺ γράφουν βιβλία. Εἶναι ἁπλοῖ ἄνθρωποι ποὺ ζοῦν καὶ δημιουργοῦν
ἀνάμεσά μας, ποὺ ἀντλοῦν ἔμπνευση ἀπὸ τὸν τόπο μας, τοὺς ἀνθρώπους μας, τὴν
καθημερινότητά μας. Κι ὅμως, πολλὲς φορές, τὸ ἔργο τους μένει σιωπηλό, στὸ
περιθώριο, χωρὶς τὴν προβολὴ ποὺ τοῦ ἀξίζει. Γιατί οἱ ἴδιοι δὲν ἐνδιαφέρονται,
νὰ πουλήσουν –τρόπον τινά– τὸ ἔργο τους, ὥστε νὰ ζήσουν ἀπ’ αὐτό. Δημιουργοῦν
πρωτίστως ἀπὸ μεράκι, ἀπὸ ἀγάπη γιὰ τὸν τόπο τους. Ὅλο αὐτὸ εἶναι μιὰ ἐσωτερικὴ
παρόρμηση ποὺ ξεπηδᾶ ἀβίαστα καὶ ξεχειλίζει ἀπὸ τὰ βάθη μιᾶς πνευματικῆς
διεργασίας.
Ἔτσι λοιπὸν θὰ μπορούσαμε νὰ
ἰσχυριστοῦμε, πὼς οἱ τοπικοὶ ἱστορικοὶ συγγραφεῖς εἶναι οἱ θεματοφύλακες τῆς συλλογικῆς μνήμης ἑνὸς τόπου.Εἶναι
ἐκεῖνοι ποὺ σκύβουν πάνω ἀπὸ τὶς μικρὲς καὶ μεγάλες ἱστορίες μιᾶς κοινωνίας καὶ
προσπαθοῦν νὰ ἀνακαλύψουν μέσα τους, τὴν ταυτότητα, τὶς ἀξίες, τὶς ἀγωνίες, τὴν
ἐλπίδα καὶ τὰ ὄνειρα τῶν ἀνθρώπων της.
Ἡ ἱστορία ἑνὸς τόπου δὲν βρίσκεται
μόνο στὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, στὰ ἀρχεῖα τῶν ὑπηρεσιῶν, καὶ ἴσως σὲ προηγούμενα
ἱστορικὰ συγγράμματα. Βρίσκεται καὶ στὶς ἀφηγήσεις τῶν ἀνθρώπων, στὶς
ἀναμνήσεις τῶν ἡλικιωμένων, στὰ οἰκογενειακὰ κειμήλια, στὶς παλιὲς φωτογραφίες,
στὰ τοπωνύμια, στὰ ἔθιμα καὶ στὶς παραδόσεις, στὶς ἱστορίες ποὺ μεταδίδονται
ἀπὸ στόμα σὲ στόμα, στὰ τραγούδια καὶ στὶς τοπικὲς ἐκφράσεις μὲ τὸν ξεχωριστὸ
λεξιλογικὸ ἰδιωματισμό.
Ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν τὶς ψηφῖδες τῆς
ὅλης ψηφιδογραφίας τοῦ πολιτιστικοῦ κεφαλαίου ἑνὸς τόπου. Ὁ τοπικὸς ἱστορικὸς
συγγραφέας ἔρχεται νὰ συγκεντρώσει αὐτὰ τὰ διάσπαρτα κομμάτια, νὰ τὰ μελετήσει,
νὰ τὰ διασταυρώσει καὶ νὰ τὰ καταγράψει. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ἡ προσωπικὴ μνήμη μετατρέπεται σὲ συλλογικὴ
μνήμη καὶ ἡ προφορικὴ παράδοση ἀποκτᾶ γραπτὴ ὑπόσταση. Καὶ αὐτὸ εἶναι
ἐξαιρετικὰ σημαντικό, ἰδιαίτερα σήμερα, σὲ μιὰ ἐποχὴ ὅπου οἱ κοινωνίες ἀλλάζουν
μὲ ταχύτητα καὶ πολλὰ στοιχεῖα τῆς παραδοσιακῆς ζωῆς κινδυνεύουν νὰ χαθοῦν.
Ἕνα βιβλίο τοπικῆς ἱστορίας,
λοιπόν, δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα βιβλίο γιὰ τὸ παρελθόν. Εἶναι ἕνας τρόπος νὰ
διατηρήσουμε ἀνοιχτὸ τὸ διάλογο ἀνάμεσα στὸ
χθές, μὲ τὸ σήμερα, ὥστε νὰ τὸν ἐπεκτείνουμε καὶ στὸ αὕριο.
Κάθε τόπος ἔχει τὴ δική του,
ἰδιαίτερα ξεχωριστὴ φυσιογνωμία. Ἔχει τὴ δική του ἱστορικὴ διαδρομή, τὰ δικά
του πρόσωπα, τὰ δικά του γεγονότα, τὶς δικές του παραδόσεις καὶ ἰδιαιτερότητες.
Οἱ τοπικοὶ συγγραφεῖς συμβάλλουν ἀποφασιστικὰ στὸ νὰ ἀναγνωρίσουν οἱ κάτοικοι,
ἀλλὰ καὶ τὸ πανελλήνιο, αὐτὴ τὴν ἰδιαιτερότητα. Μέσα ἀπὸ τὰ ἔργα τους,
ὑποβοηθοῦν στὸν νὰ ἀπαντηθεῖ ἕνα θεμελιῶδες ἐρώτημα: «Ποιοί εἴμαστε καὶ ἀπὸ ποῦ ἐρχόμαστε;»
Ἡ
γνώση τῆς τοπικῆς ἱστορίας δημιουργεῖ αἴσθημα σύνδεσης μὲ τὸν τόπο. Ὅταν ὁ
ἄνθρωπος γνωρίζει τὸν τόπο του, ὅταν γνωρίζει τὶς θυσίες, τοὺς ἀγῶνες καὶ τὰ
ἐπιτεύγματα τῶν προηγούμενων γενεῶν, τότε αἰσθάνεται ὅτι ἀποτελεῖ μέρος μιᾶς
μεγαλύτερης ἱστορικῆς συνέχειας. Ἔτσι καλλιεργεῖται ἡ τοπικὴ συνείδηση. Ὄχι ὅμως μιὰ κλειστὴ ἢ αὐτάρεσκη τοπικιστικὴ
ἀντίληψη. Ἀντίθετα, ἡ ὑγιὴς τοπικὴ συνείδηση μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει τὴ βάση γιὰ
ἕναν εὐρύτερο πολιτιστικὸ διάλογο. Γιατί ὅποιος γνωρίζει καὶ σέβεται τὸν δικό
του τόπο, μπορεῖ εὐκολότερα νὰ γνωρίσει καὶ νὰ σεβαστεῖ τὸν τόπο, τὴν ἱστορία
καὶ τὴν παράδοση τοῦ ἄλλου.
Ἰδιαίτερη εἶναι καὶ ἡ συμβολὴ τῶν
τοπικῶν λογοτεχνῶν.
Ἂν ὁ ἱστορικὸς ἀναζητᾶ,
τεκμηριώνει, καὶ στὸ βαθμὸ ποὺ ἀποκτᾶ σφαιρικὴ ἀντίληψη τῶν ἱστορικῶν
γεγονότων, τὰ ἑρμηνεύει καὶ τὰ καταγράφει, μὲ ὅποια ἀντικειμενικὴ προσέγγιση τὸ
κατορθώνει. Ὁ λογοτέχνης, ὅμως, μὲ ὑποκειμενικὴ πολλὲς φορὲς ἀντίληψη,
ἀποτυπώνει συναισθήματα, περιγράφει χαρακτῆρες, τοπία, χώρους, δίνει φωνή, μὲ
λίγα λόγια, ξαναζωντανεύει ἱστορικὰ πρόσωπα καὶ καταστάσεις. Μέσα ἀπὸ τὸν
γραπτὸ λόγο, ὁ ἀναγνώστης μπορεῖ νὰ αἰσθανθεῖ τὸ φόβο ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ ἔζησε
ἕναν πόλεμο, τὴ χαρὰ μιᾶς γιορτῆς, τὴ δυσκολία τῆς ξενιτιᾶς, τὸν πόνο ἑνὸς
ἀποχωρισμοῦ, τὴν ἀγωνία μιᾶς οἰκογένειας, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐλπίδα μιᾶς ὁλόκληρης
κοινωνίας, ἔτσι τὸ παρελθὸν δὲν παρουσιάζεται στεγνό, ἀλλὰ διανθισμένο μὲ τὴν
ἀνθρώπινη διάσταση. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ
λογοτεχνία κάνει τὴν ἱστορία ἀνθρώπινη. Καὶ ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ μπορεῖ νὰ
λειτουργήσει ὡς ἕνας ἀπὸ τοὺς ἰσχυρότερους φορεῖς πολιτισμοῦ.
Ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα στοιχεῖα
τῆς προσφορᾶς τοῦ τοπικοῦ συγγραφέα - λογοτέχνη, εἶναι, ὅτι ἔχει τὴν εὐχέρεια
νὰ μετατρέπει τὸ προσωπικὸ βίωμα σὲ συλλογικὸ πολιτιστικὸ ἀγαθό. Ἔτσι ἡ ἱστορία
ἑνὸς χωριοῦ μπορεῖ νὰ φωτίσει μιὰ ὁλόκληρη ἐποχή. Ἐδῶ βρίσκεται ἡ πραγματικὴ
δύναμη τῆς τοπικῆς ἱστοριογραφίας καὶ λογοτεχνίας. Γιατί πολλὲς φορὲς ἡ «μεγάλη
ἱστορία» γράφεται μέσα ἀπὸ γεγονότα, ποὺ λίγο – πολύ, γνωρίζουμε ὅλοι.
Ὅμως ἡ μικρὴ ἱστορία τῶν ἀνθρώπων εἶναι ἐκείνη ποὺ μᾶς βοηθᾶ νὰ
κατανοήσουμε πῶς αὐτὰ τὰ γεγονότα ἐπηρέασαν πραγματικὰ τὴ ζωὴ μιᾶς κοινωνίας. Ὁ
τοπικὸς συγγραφέας, ἑπομένως, λειτουργεῖ σὰν γέφυρα. Γεφυρώνει τὸ παρελθὸν μὲ τὸ παρόν, τὸ ἄτομο μὲ τὴν κοινωνία καὶ τὴν
τοπικὴ ἐμπειρία μὲ τὴν εὐρύτερη ἱστορικὴ πραγματικότητα. Αὐτὸ συνιστᾶ τὴν ἄϋλη
πολιτισμική μας κληρονομιά.
Ἡ προσφορά του δὲν περιορίζεται
στὴ συγγραφὴ καὶ στὴν ἔκδοση βιβλίων. Ἕνα
σημαντικὸ τοπικὸ βιβλίο μπορεῖ νὰ γίνει ἀφετηρία γιὰ μιὰ σειρὰ πολιτιστικῶν
δράσεων. Μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει στὴ διοργάνωση πολιτιστικῶν ἐκδηλώσεων. Νὰ
ἀποτελέσει ἐκπαιδευτικὸ ἐργαλεῖο γιὰ τὰ σχολεῖα. Νὰ ἐμπνεύσει θεατρικὲς
παραστάσεις, ντοκιμαντέρ, κ.ο.κ. Μπορεῖ ἀκόμη νὰ συμβάλει στὴν ἀνάδειξη
ἱστορικῶν τόπων καὶ μνημείων καί, κατ’ ἐπέκταση, στὴν πολιτιστικὴ καὶ
τουριστικὴ ἀνάπτυξη μιᾶς περιοχῆς.
Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ὁ τοπικὸς
συγγραφέας δὲν ἀποτελεῖ ἕναν ἀπομονωμένο πνευματικὸ δημιουργό. Λειτουργεῖ καὶ
ὡς καταλύτης πολιτιστικῆς δραστηριότητας.
Σὲ μιὰ περιφέρεια, ὅπου οἱ
πολιτιστικὲς εὐκαιρίες ἐνδέχεται νὰ εἶναι περιορισμένες, σὲ σχέση μὲ τὰ μεγάλα
ἀστικὰ κέντρα, αὐτὴ ἡ συμβολὴ ἀποκτᾶ ἐπιπρόσθετη ἀξία.
Ἴσως, ὅμως, ἡ σημαντικότερη
ἀποστολὴ τῶν τοπικῶν ἱστορικῶν συγγραφέων καὶ λογοτεχνῶν, εἶναι, ὅτι
ἀπευθύνεται στὶς νεώτερες γενιές· εἴτε εἶναι νέοι ἄνθρωποι ποὺ γεννήθηκαν σ’
αὐτὸν τὸν τόπο, ἀλλὰ ζοῦν καὶ ἐργάζονται ἀλλοῦ -ὅπως ἡ ἀγαπημένη μου Κόρη-, σὲ ἕναν κόσμο παγκοσμιοποιημένο· εἴτε
βρίσκονται στὴν Χώρα μας καὶ δραστηριοποιοῦνται στὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, ἔχουν
πρόσβαση σὲ τεράστιο ὄγκο πληροφοριῶν καὶ ἐπικοινωνοῦν καθημερινὰ μὲ ἀνθρώπους
καὶ πολιτισμοὺς ἀπὸ κάθε γωνιὰ τοῦ κόσμου.
Αὐτὸ εἶναι ἕνα μεγάλο πλεονέκτημα.
Ἀλλὰ ταυτόχρονα ἐγκυμονεῖ ὁ κίνδυνος, νὰ
χάσουν τὴν ἐπαφὴ μὲ τὴ δική τους πολιτιστικὴ ρίζα. Ἐδῶ ἡ τοπικὴ ἱστορία καὶ
λογοτεχνία μποροῦν νὰ λειτουργήσουν ὡς ἀντίβαρο.
Ἡ γλώσσα μας, αὐτὸ τὸ Θεῖο δῶρο στοὺς Ἕλληνες, τῆς ἁρμονίας, λόγου
καὶ σκέψης καὶ ἡ παράδοσή μας, μὲ τὴ
φιλοσοφία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, καὶ μετέπειτα μὲ τὴ Βυζαντινή – Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ γραμματεία,
ἀποτελοῦν πολύτιμη παρακαταθήκη γιὰ τὸν τρόπο ποὺ σκέπτονται οἱ ἄνθρωποι. Ἡ
παρακαταθήκη αὐτή, ὅταν τὴν κατακτήσουμε σωστά, ἐγγυᾶται πὼς οἱ νεότεροι
Ἕλληνες, δὲν θὰ ἀπομονωθοῦν ἀπὸ τὸν κόσμο, ἀλλὰ θὰ τοὺς δώσει μιὰ σταθερὴ βάση
ἀπὸ τὴν ὁποία θὰ μποροῦν, νὰ ἀντλοῦν γνώση, ὥστε νὰ κατανοοῦν καλύτερα τὸν
κόσμο, ἀλλὰ καὶ οἱ ἴδιοι νὰ γίνουν πρωτοπόροι στὴν ἐξέλιξη τῆς ἀνθρώπινης
σκέψης.
Ἕνας νέος ποὺ μαθαίνει τὴν ἱστορία
τοῦ τόπου του, δὲν μαθαίνει ἁπλῶς ἡμερομηνίες καὶ ὀνόματα. Μαθαίνει πρωτίστως,
πὼς πρὶν ἀπὸ αὐτὸν ὑπῆρξαν ἄνθρωποι ποὺ ἐργάστηκαν, ἀγωνίστηκαν, δημιούργησαν,
ὀνειρεύτηκαν, ἔφυγαν, ἐπέστρεψαν, ἴσως καὶ νὰ μὴν ἐπέστρεψαν, ἀλλὰ ἄφησαν κάτι
πίσω τους. Καὶ τότε ὁ νέος, τὸ ἀνήσυχο πνεῦμα, κατανοεῖ πὼς καὶ ὁ ἴδιος ἔχει εὐθύνη ἀπέναντι στὴ συνέχεια
αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ.
Βεβαίως, ἡ μεγάλη αὐτὴ ἀποστολὴ
ἀπαιτεῖ καὶ μεγάλη εὐθύνη. Ὁ τοπικὸς ἱστορικὸς συγγραφέας δὲν πρέπει νὰ
καταγράφει ἁπλῶς ὅσα ἀκούει. Χρειάζεται ἔρευνα, διασταύρωση πηγῶν, κριτικὴ
σκέψη καὶ ἄποψη, καὶ πρωτίστως σεβασμὸ στὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια. Ἰδιαίτερα ὅταν
πρόκειται γιὰ πρόσφατα γεγονότα, ἢ γιὰ πρόσωπα ποὺ εἶναι ἀκόμη ἐν ζωῇ, χρειάζεται
προσοχή, ἀντικειμενικότητα καὶ εὐαισθησία. Ἡ τοπικὴ ἱστορία δὲν πρέπει νὰ
γίνεται ἐργαλεῖο ἀντιπαράθεσης. Πρέπει νὰ γίνεται ἐργαλεῖο γνώσης, αὐτογνωσίας καὶ
συμφιλίωσης μὲ τὸ παρελθόν.
Ὁ καλὸς τοπικὸς ἱστορικὸς συγγραφέας,
δὲν γράφει γιὰ νὰ κολακέψει ἕναν τόπο. Γράφει γιὰ νὰ τὸν γνωρίσει καλύτερα.
Καὶ ἡ πραγματικὴ ἀγάπη γιὰ ἕναν
τόπο, δὲν σημαίνει ὅτι κρύβουμε, ἢ παραχαράσσουμε τὶς δύσκολες πλευρὲς τῆς
ἱστορίας του. Σημαίνει ὅτι ἔχουμε τὸ θάρρος νὰ τὶς γνωρίζουμε, νὰ τὶς μελετοῦμε
καὶ νὰ μαθαίνουμε ἀπὸ αὐτές. Ἡ ἱστορία διδάσκει καὶ μὲ τοὺς δύο τρόπους, εἴτε
ὡς παράδειγμα πρὸς μίμηση, εἴτε ὡς
παράδειγμα πρὸς ἀποφυγή. Καὶ νὰ
γνωρίζετε, ὅ,τι συμβαίνει στὸ παρὸν ἡ αἰτία συχνὰ βρίσκεται στὸ παρελθόν, καὶ
ὡς ἐκ τούτου καθορίζει ἐν πολλοὶς καὶ τὴν πορεία πρὸς τὸ μέλλον.
Ὁλοκληρώνοντας τὶς σκέψεις μου, θὰ
ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι ἡ διαμόρφωση τοῦ πολιτισμοῦ σὲ τοπικὸ ἢ περιφερειακὸ
ἐπίπεδο, δὲν εἶναι ὑπόθεση ἑνὸς ἀνθρώπου. Εἶναι συλλογικὴ ὑπόθεση. Κατ’ αὐτὸν
τὸν τρόπο, ὁ τοπικὸς συγγραφέας καὶ λογοτέχνης, χρειάζεται τὶς βιβλιοθῆκες, τὰ
σχολεῖα, τοὺς πολιτιστικοὺς συλλόγους, τὰ Γενικὰ Ἀρχεῖα τοῦ Κράτους, καί, πάνω
ἀπ’ ὅλα, τὴ στήριξη τῶν θεσμικῶν ὀργάνων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοίκησης, ἀλλὰ καὶ
τῆς κοινωνίας. Χρειάζεται νέους ἀνθρώπους ποὺ θὰ διαβάσουν, θὰ ἐρευνήσουν καὶ θὰ
συνεχίσουν τὴν προσπάθεια. Καὶ χρειάζεται ἡ κοινωνία νὰ ἀναγνωρίσει, ὅτι ὁ
πολιτισμὸς δὲν εἶναι πολυτέλεια. Εἶναι ἐπένδυση στὴ συλλογική μας ταυτότητα καὶ
στὸ μέλλον τοῦ τόπου μας.
Τὰ βιβλία τῶν τοπικῶν δημιουργῶν
πρέπει νὰ βρίσκονται ἀπαραίτητα στὶς Δημοτικὲς καὶ Σχολικὲς Βιβλιοθῆκες ὅλων
τῶν βαθμίδων ἐκπαίδευσης τοῦ τόπου μας, ὡς ξεχωριστοῦ καὶ μοναδικοῦ σημείου
ἀναφορᾶς τῶν νεώτερων γενιῶν μὲ τὸν πολιτισμὸ τοῦ τόπου μας.
Ὁ τοπικὸς ἱστορικὸς συγγραφέας καὶ
λογοτέχνης μπορεῖ νὰ μὴν γράφει, πάντα γιὰ γεγονότα ποὺ θὰ ἀπασχολήσουν
ὁλόκληρο τὸν κόσμο. Γράφει ὅμως γιὰ ἀνθρώπους ποὺ ἔχουν ὀνοματεπώνυμο, γιὰ
γειτονιὲς ποὺ κάποτε γέμισαν ἀπὸ ζωή, γιὰ δρόμους ποὺ ἄλλαξαν μορφή, γιὰ ἔθιμα
ποὺ κινδυνεύουν νὰ ξεχαστοῦν, γιὰ ἀγῶνες, ἀγωνίες καὶ ὄνειρα, ποὺ ἀξίζει νὰ θυμόμαστε. Καὶ ἴσως αὐτὴ
νὰ εἶναι τελικὰ ἡ μεγάλη του προσφορά. Νὰ ἐμποδίζει τὸν χρόνο νὰ σβήσει, ὅσα
ἀξίζει νὰ θυμόμαστε. Νὰ παίρνει τὴ μνήμη
καὶ νὰ τὴν κάνει γνώση. Νὰ παίρνει τὴ γνώση καὶ νὰ τὴν κάνει πολιτισμό. Καὶ
νὰ παραδίδει αὐτὸν τὸν πολιτισμὸ στὶς ἐπερχόμενες γενιές, ὡς πολύτιμη παρακαταθήκη.Γιατί
ἕνας τόπος δὲν εἶναι μόνο ἡ γεωγραφία του. Δὲν εἶναι μόνο τὰ κτήρια, οἱ δρόμοι
καὶ τὰ τοπία του. Ἕνας τόπος εἶναι,
πρωτίστως, οἱ ἄνθρωποί του, οἱ μνῆμες τους, οἱ ἱστορίες τους καὶ ὁ τρόπος μὲ
τὸν ὁποῖο ἐπιλέγουν νὰ θυμοῦνται καὶ νὰ δημιουργοῦν.
Καὶ ὅσο ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ
καταγράφουν αὐτὲς τὶς ἱστορίες, ποὺ τὶς μελετοῦν, ποὺ τὶς μετατρέπουν σὲ λόγο,
σὲ ποίηση, σὲ βιβλίο καὶ σὲ πολιτιστικὴ παράδοση, ὁ τόπος συνεχίζει νὰ
συνομιλεῖ μὲ τὸ παρελθόν του καὶ νὰ σχεδιάζει τὸ μέλλον του. Ἂς στηρίξουμε,
λοιπόν, τοὺς ἀνθρώπους τοῦ πνεύματος τῆς περιφέρειας μας. Ἂς διαβάσουμε τὰ ἔργα
τους. Ἂς ἐνθαρρύνουμε τὴν ἔρευνα καὶ τὴν καταγραφὴ τῆς τοπικῆς ἱστορίας. Ἂς
δώσουμε στὰ παιδιὰ καὶ στοὺς νέους μας τὴν εὐκαιρία νὰ γνωρίσουν τὸν τόπο τους.
Γιατί ἡ διατήρηση τῆς μνήμης δὲν εἶναι
ἐπιστροφὴ στὸ παρελθόν. Εἶναι ἕνας τρόπος νὰ χτίσουμε μὲ μεγαλύτερη αὐτογνωσία
τὸ μέλλον. Καὶ σὲ αὐτὴ τὴν προσπάθεια, ὁ τοπικὸς ἱστορικὸς συγγραφέας καὶ
λογοτέχνης ἔχει —καὶ πρέπει νὰ ἔχει— μιὰ ξεχωριστὴ θέση.
Καὶ κάτι προσωπικὸ ποὺ ἀφορᾶ ὅλους
ἐμᾶς τοὺς συγγραφεῖς καὶ λογοτέχνες, κανείς μας δὲν εἶναι αὐτόφωτος, ὅλοι μας
ἔχουμε ἀφετηρία γνώσης τὴν κρατικὴ ἐκπαίδευση, ὡστόσο δὲν ἐπαναπαυτήκαμε σ’
αὐτή! Ἀναζητήσαμε τὸ κάτι περισσότερο, τὸ καλύτερο, τὸ ἀρτιότερο, ποὺ δὲν τὸ
παρέχει ἡ κρατικὴ ἐκπαίδευση. Προπάντων ὅμως, ἐξασκήσαμε καὶ ἐξακολουθοῦμε νὰ
ἐξασκούμαστε συνεχῶς, ὥστε νὰ βελτιώνουμε, τὸ ὅποιο ἔμφυτο ταλέντο, στὸ βαθμὸ
βέβαια ποὺ ὁ καθένας μας το μπορεῖ.
Εἶναι οὐτοπία νὰ πρεσβεύουμε σὲ
αὐτόφωτες αὐθεντίες, ὅλοι μας εἴμαστε ἐν δυνάμει ταυτόχρονα μαθητές, ἀλλὰ καὶ
διδάσκοντες.Δὲν ἤμαστε ἀσύμμετρες ὀντότητες, ἀλληλεπιδροῦμε μεταξύ μας, ἀλλὰ
καὶ μὲ τοὺς προγενέστερους, στὸ βαθμὸ ποὺ μοιραζόμαστε κοινὲς ἀξίες, κοινὰ
ἰδανικά, κοινὲς καταβολές, καὶ μέσα ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀλληλεπίδραση, ἀποκτοῦμε ὁ
καθένας το δικό του, προσωπικὸ, μοναδικὰ ξεχωριστὸ συγγραφικὸ - λογοτεχνικὸ
ὕφος.
Τέλος, θέλω νὰ πιστεύω πὼς ἡ
σημερινὴ μάζωξη ἐδῶ στὴν πλατεῖα Ἠσαΐα τῆς Ἄμφισσας, συνιστᾶ τὴν ἀφετηρία μιᾶς συλλογικῆς λόγιας τελετουργίας,
πολιτισμικοῦ χαρακτῆρα. Εὐελπιστῶ πὼς ἀπὸ τὰ ἑπόμενα χρόνια, ἡ μάζωξη αὐτὴ
νὰ γίνεται κυκλικὰ καὶ στὰ ἄλλα σημαντικὰ ἀστικὰ κέντρα τοῦ Δήμου Δελφῶν, στὰ
πλαίσια πάντα τοῦ πολιτιστικοῦ ἐνδιαφέροντος τοῦ Δήμου μας.
Ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε
νὰ συγχαρῶ καὶ νὰ εὐχαριστήσω γιὰ τὴ συνεργασία, τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ
Συμβουλίου τοῦ Συλλόγου Φίλων τῶν Βιβλιοθηκῶν τοῦ Δήμου Δελφῶν: Τὴν πρόεδρο
μας, τὴν κ. Σοφία Καλλία, - τὴν κ. Ζωὴ
Ἀγγουρά, τὸν κ. Ἠλία Δημητρέλο, καὶ τὴν κ. Κατερίνα Νάκου. Καθὼς καὶ τὶς κυρίες: Δήμητρα Παπαγεωργίου, Εύαγγελία Κοκκίνου,
Ἀθανασία Κρανιά, Χριστίνα Κατσίμπρα, Βασιλική Σωτηρίου, Ἄννα Καρέλη, Ἀντιγόνη
Οἰκονομοπούλου, καὶ τὸν Ἠλία
Ἀλεκίδη, ἐπίσης μέλη τοῦ συλλόγου μας, ποὺ μὲ τὴν ἐθελοντική τους ἐργασία,
ἐπιτρέπουν νὰ εἴμαστε συλλογικὰ ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων στὰ πολιτιστικὰ δρώμενα τοῦ
τόπου μας.
Σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὴν
προσοχή σας._
Παραθέτουμε τις ομιλίες των τριων συγγραφέων που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026.
Ομιλία κ. Ευστάθιου Αρβανίτη
Κύριε Υπουργέ,
Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι του βιβλίου, αγαπητοί συνάδελφοι και συντοπίτες,
πριν από οτιδήποτε άλλο, επιτρέψτε μου να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες προς τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Φίλοι των Βιβλιοθηκών του Δήμου Δελφών» και ιδιαίτερα προς την Πρόεδρό του, κυρία Σοφία Καλλία, και τον Γραμματέα, κύριο Ευθύμιο Ταλάντη, για την ευγενική και ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση να βρίσκομαι σήμερα εδώ, ανάμεσα σε ανθρώπους που υπηρετούν το βιβλίο, τη γνώση και τον πολιτισμό.
Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν, βεβαίως, και σε όλους τους φορείς που συνέβαλαν στην πραγματοποίηση αυτής της όμορφης πρωτοβουλίας, στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων «Φωκικά 2026», με έναν τίτλο που θεωρώ εξαιρετικά εύστοχο: «Τοπικοί συγγραφείς. Μεγάλες Ιστορίες».
Και πράγματι, πιστεύω βαθιά ότι οι μεγάλες ιστορίες δεν γεννιούνται πάντοτε μακριά μας.
Γεννιούνται στον τόπο μας. Στις εμπειρίες μας. Στις μνήμες μας. Στην έρευνα και στη διδασκαλία μας. Και πολλές φορές μέσα από ένα ερώτημα που επιμένει να μας ακολουθεί, μέχρι να επιχειρήσουμε να του δώσουμε μια απάντηση.
Όταν μου ζητήθηκε να μιλήσω στη σημερινή εκδήλωση, σκέφτηκα ότι δεν θα είχε ιδιαίτερο νόημα να σας παρουσιάσω απλώς τα βιβλία που έχω γράψει ή να απαριθμήσω τίτλους και επιστημονικές εργασίες.
«Τα δύο μου βιβλία είναι σε τρείς γλώσσες γραμμένα στα Βουλγαρικά, στα Αμερικάνικα και στα Ελληνικά, έχουν βραβευθεί από τη Διεθνή Ακαδημαϊκή Κοινότητα με πρώτο βραβείο και από την Ένωση Λογοτεχνών Ελλάδος με πρώτο Βραβείο ολοκληρωμένου έργου, καθώς διδάσκονται και στο Πανεπηστίμιο της Βουλγαρίας αλλά και στο Τέξας στο Όστιν όπου έχω την έδρα καθηγητού.»
Προτίμησα να μοιραστώ μαζί σας κάτι περισσότερο προσωπικό:
την εμπειρία της συγγραφής του πρώτου ακαδημαϊκού μου βιβλίου.
Και θα ήθελα σήμερα να σας μιλήσω όχι τόσο ως καθηγητής Πανεπιστημίου, αλλά περισσότερο ως ένας άνθρωπος που κάποτε βρέθηκε απέναντι σε μια λευκή σελίδα και έπρεπε να γράψει την πρώτη φράση του πρώτου του βιβλίου.
Πριν γίνει βιβλίο, υπήρξε μάθημα
Η συγγραφή του πρώτου μου βιβλίου ξεκίνησε ουσιαστικά το 2015.
Η ιστορία του, όμως, είχε αρχίσει νωρίτερα.
Είχε αρχίσει μέσα στην πανεπιστημιακή αίθουσα.
Για τις ανάγκες της διδασκαλίας μου κρατούσα επί χρόνια σημειώσεις, συγκέντρωνα βιβλιογραφία, κατέγραφα σκέψεις και επεξεργαζόμουν ζητήματα γύρω από τη μουσική, τη μουσική συνείδηση και τη σχέση της μουσικής με την κοινωνία και την ιστορία.
Εκείνες οι σημειώσεις δεν γράφονταν με σκοπό να αποτελέσουν κάποτε βιβλίο.
Είχαν έναν πολύ συγκεκριμένο αποδέκτη: τους φοιτητές μου.
Ήταν υλικό διδασκαλίας, αλλά ταυτόχρονα ήταν αποτέλεσμα ενός ζωντανού διαλόγου μέσα στην αίθουσα. Γιατί ένα πανεπιστημιακό μάθημα δεν είναι —ή τουλάχιστον δεν πρέπει να είναι— ένας μονόλογος του καθηγητή.
Οι ερωτήσεις των φοιτητών, οι απορίες τους, ακόμη και οι διαφωνίες τους, σε υποχρεώνουν πολλές φορές να επιστρέψεις σε πράγματα που θεωρούσες δεδομένα και να τα εξετάσεις από την αρχή.
Κάποια στιγμή, λοιπόν, το 2015, κοιτάζοντας όλο αυτό το υλικό, άρχισα να αντιλαμβάνομαι ότι υπήρχε πλέον κάτι περισσότερο από μια σειρά πανεπιστημιακών σημειώσεων.
Υπήρχε ένας προβληματισμός.
Υπήρχε μια ερευνητική κατεύθυνση.
Και κυρίως υπήρχε ένα ερώτημα:
Τι είναι, τελικά, η μουσική για τον άνθρωπο;
Είναι απλώς ένας οργανωμένος κόσμος ήχων;
Είναι μια μορφή τέχνης και αισθητικής έκφρασης;
Ή μήπως η μουσική συνείδηση διαμορφώνεται και εξελίσσεται μέσα στην κοινωνία, στην ιστορία και στις ιδιαίτερες πολιτισμικές συνθήκες κάθε εποχής;
Μέσα από αυτά τα ερωτήματα γεννήθηκε το πρώτο μου ακαδημαϊκό βιβλίο:
«Η κοινωνική και ιστορική φύση της Μουσικής Συνείδησης και της Μουσικής Οντότητας».
Και κοιτάζοντας σήμερα προς τα πίσω, θα μπορούσα να συνοψίσω εκείνη τη διαδρομή σε τρεις μόνο φράσεις:
Πριν γίνει βιβλίο, υπήρξε μάθημα. Πριν αποκτήσει αναγνώστες, είχε φοιτητές. Και πριν γίνει συγγραφικό έργο, υπήρξε ένας ζωντανός διάλογος μέσα στην πανεπιστημιακή αίθουσα.
Από τις σημειώσεις στο βιβλίο
Τότε όμως άρχισα να ανακαλύπτω και τις πραγματικές δυσκολίες της συγγραφής.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να γνωρίζεις ένα αντικείμενο, άλλο να το διδάσκεις και εντελώς διαφορετικό να αποφασίζεις να το μετατρέψεις σε ακαδημαϊκό βιβλίο.
Στην πανεπιστημιακή αίθουσα έχεις απέναντί σου τον φοιτητή.
Βλέπεις το βλέμμα του. Αντιλαμβάνεσαι πότε κάτι δεν έγινε κατανοητό. Μπορείς να σταματήσεις, να επιστρέψεις, να εξηγήσεις διαφορετικά, να χρησιμοποιήσεις ένα παράδειγμα.
Το βιβλίο, όμως, πρέπει να μπορεί να σταθεί μόνο του.
Ο συγγραφέας δεν βρίσκεται δίπλα στον αναγνώστη για να του εξηγήσει τι εννοούσε.
Και εκεί αρχίζει η πραγματική ευθύνη της ακαδημαϊκής συγγραφής.
Το υλικό πρέπει να οργανωθεί. Οι σκέψεις να αποκτήσουν συνοχή. Η βιβλιογραφία να ελεγχθεί και να εμπλουτιστεί.
Οι θέσεις να τεκμηριωθούν. Και πολλές σελίδες να γραφτούν, να σβηστούν και να ξαναγραφτούν.
Ο αναγνώστης βλέπει μόνο το τελικό βιβλίο.
Δεν βλέπει τις σελίδες που απορρίφθηκαν.
Δεν βλέπει τις παραγράφους που γράφτηκαν ξανά και ξανά.
Δεν βλέπει τις ώρες που χρειάστηκαν για να ελεγχθεί μια πηγή ή για να διατυπωθεί με ακρίβεια μία μόνο σκέψη.
Και, κυρίως, δεν βλέπει τις στιγμές κατά τις οποίες ο ίδιος ο συγγραφέας αναγκάζεται να αμφισβητήσει κάτι που μέχρι τότε θεωρούσε δεδομένο.
Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα της επιστημονικής έρευνας:
να έχουμε το θάρρος να διορθώνουμε ακόμη και τον ίδιο μας τον εαυτό.
Ο δάσκαλος και ο συγγραφέας
Μέσα από εκείνη την πρώτη συγγραφική εμπειρία κατάλαβα και κάτι ακόμη.
Το πρώτο μου βιβλίο οφείλει ένα σημαντικό μέρος της ύπαρξής του στους ίδιους τους φοιτητές μου.
Στις ερωτήσεις τους. Στις απορίες τους. Στους προβληματισμούς τους. Ακόμη και στις διαφωνίες τους.
Γιατί πολλές φορές μια φαινομενικά απλή ερώτηση ενός φοιτητή μπορεί να αναγκάσει τον καθηγητή να ξανασκεφτεί κάτι που θεωρούσε αυτονόητο.
Και αυτή είναι, για μένα, μία από τις μεγαλύτερες ομορφιές της πανεπιστημιακής διδασκαλίας:
ο πραγματικός δάσκαλος δεν διδάσκει μόνο. Συνεχίζει να μαθαίνει μέσα από εκείνους που διδάσκει.
Γι' αυτό και δεν αισθάνθηκα ποτέ τη συγγραφή ως κάτι αποκομμένο από τη διδασκαλία.
Για μένα, διδασκαλία, έρευνα και συγγραφή είναι τρεις διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας ανάγκης:
της αναζήτησης και της μετάδοσης της γνώσης.
Η μοναχικότητα της συγγραφής
Υπάρχει όμως και μία ακόμη διάσταση που αισθάνθηκα ιδιαίτερα έντονα, ίσως επειδή προέρχομαι από τον κόσμο της μουσικής.
Ως μουσικός και ως μαέστρος έχω μάθει να δημιουργώ μαζί με άλλους.
Ο μαέστρος δεν υπάρχει χωρίς την ορχήστρα ή τη χορωδία του. Η μουσική γεννιέται μέσα από τη συλλογική προσπάθεια, την επικοινωνία, τη συνύπαρξη.
Η συγγραφή είναι διαφορετική.
Εκεί, πολλές φορές, βρίσκεσαι μόνος.
Εσύ, οι σκέψεις σου και μια λευκή σελίδα.
Και όμως, μέσα σε αυτή τη μοναχικότητα συμβαίνει κάτι παράδοξο.
Στην πραγματικότητα συνομιλείς με ανθρώπους που μπορεί να μη γνωρίσεις ποτέ.
Με τους μελλοντικούς αναγνώστες σου.
Με έναν φοιτητή που ίσως ανοίξει το βιβλίο χρόνια αργότερα.
Με έναν συνάδελφο που μπορεί να συμφωνήσει μαζί σου ή —και αυτό είναι εξίσου σημαντικό— να διαφωνήσει δημιουργικά.
Με έναν νέο ερευνητή που ίσως βρει μέσα σε μία παράγραφο το ερέθισμα για τη δική του έρευνα.
Και τότε αντιλαμβάνεσαι ότι, από τη στιγμή που ένα βιβλίο εκδίδεται, παύει κατά κάποιον τρόπο να ανήκει αποκλειστικά στον συγγραφέα του.
Αρχίζει τη δική του διαδρομή.
Από το πρώτο βιβλίο στη συνέχεια μιας διαδρομής
Η ολοκλήρωση εκείνου του πρώτου βιβλίου δεν αποτέλεσε για μένα το τέλος μιας διαδρομής.
Αντίθετα, ήταν η αρχή μιας άλλης.
Και αυτή η διαδρομή με οδήγησε αργότερα στο δεύτερο βιβλίο μου, «Η μουσική στα Ελευσίνια Μυστήρια».
Ένα διαφορετικό πεδίο έρευνας, αλλά με ένα κοινό νήμα: την προσπάθεια να προσεγγίσω τη μουσική όχι μόνο ως τέχνη των ήχων, αλλά ως ανθρώπινο, κοινωνικό, ιστορικό και πολιτισμικό φαινόμενο.
Από τη μουσική συνείδηση του ανθρώπου πέρασα, κατά κάποιον τρόπο, στην αναζήτηση της μουσικής μέσα στη μνήμη και στον τελετουργικό κόσμο της αρχαιότητας.
Και ίσως δεν είναι τυχαίο που μιλώ γι' αυτή τη διαδρομή εδώ, στην Άμφισσα, στον Δήμο Δελφών.
Γιατί οι Δελφοί δεν αποτελούν απλώς έναν τόπο με ένα σπουδαίο παρελθόν.
Αποτελούν ένα παγκόσμιο σύμβολο της σχέσης του ανθρώπου με τη γνώση, την τέχνη, τη μουσική, την πνευματική αναζήτηση και, τελικά, με την ίδια την ανάγκη του να κατανοήσει τον κόσμο και τον εαυτό του.
Για μένα, όμως, αυτή η αναφορά αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Γιατί οι Δελφοί δεν είναι μόνο ένας ιστορικός ή συμβολικός τόπος.
Είναι ένας τόπος με τον οποίο με συνδέει πλέον και η δική μου εκπαιδευτική, μουσική και πολιτιστική διαδρομή.
Έτσι, το να βρίσκομαι σήμερα εδώ, όχι μόνο ως πανεπιστημιακός δάσκαλος αλλά και ως συγγραφέας, ανάμεσα σε ανθρώπους αυτού του τόπου που γράφουν, ερευνούν και δημιουργούν, έχει για μένα μια ιδιαίτερη σημασία.
Γιατί, τελικά, ο τόπος δεν είναι απλώς το σημείο από το οποίο ξεκινάμε.
Είναι πολλές φορές και αυτός που μας δίνει τα ερωτήματα για να συνεχίσουμε.
Και ίσως αυτή να είναι και η βαθύτερη σχέση ανάμεσα στα δύο βιβλία μου.
Το πρώτο ξεκίνησε από την ανάγκη να αναζητήσω την κοινωνική και ιστορική φύση της μουσικής συνείδησης.
Το δεύτερο με οδήγησε ακόμη βαθύτερα στην ιστορία, αναζητώντας τη θέση και τη λειτουργία της μουσικής σε έναν από τους σημαντικότερους μυστηριακούς θεσμούς του αρχαίου κόσμου.
Δύο διαφορετικές έρευνες.
Δύο διαφορετικά βιβλία.
Αλλά, κατά βάθος, ένα κοινό ερώτημα: ποια είναι η θέση της μουσικής μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη και στην ιστορία της;
Κλείνοντας…
Αν λοιπόν σήμερα με ρωτούσε ένας νέος άνθρωπος, ένας φοιτητής ή ένας νέος ερευνητής:
«Πότε είμαι έτοιμος να γράψω το πρώτο μου βιβλίο;»
δεν ξέρω αν θα του έλεγα να περιμένει μέχρι να αισθανθεί απολύτως έτοιμος.
Γιατί ίσως αυτή η στιγμή να μην έρθει ποτέ.
Θα του έλεγα να ξεκινήσει όταν υπάρχει ένα ερώτημα που πραγματικά τον απασχολεί.
Να μελετήσει. Να ερευνήσει. Να αμφισβητήσει. Να γράψει. Να σβήσει. Και να μη φοβηθεί να ξαναγράψει από την αρχή.
Γιατί ένα ακαδημαϊκό βιβλίο δεν γράφεται για να αποδείξουμε πόσα γνωρίζουμε.
Γράφεται, πιστεύω, για να προσθέσουμε —όσο μικρή κι αν είναι η δική μας συμβολή— έναν ακόμη κρίκο στη μεγάλη αλυσίδα της ανθρώπινης γνώσης.
Και κοιτάζοντας σήμερα εκείνες τις πρώτες πανεπιστημιακές σημειώσεις, σκέφτομαι πως τότε δεν γνώριζα ότι κρατούσα στα χέρια μου τις πρώτες σελίδες ενός μελλοντικού βιβλίου.
Ίσως, τελικά, έτσι γεννιούνται πολλά βιβλία.
Όχι τη στιγμή που αποφασίζουμε να τα γράψουμε.
Αλλά πολύ νωρίτερα.
Τη στιγμή που γεννιέται μέσα μας η ανάγκη να κατανοήσουμε κάτι βαθύτερα — και κάποτε να το μοιραστούμε με τους άλλους.
Σας ευχαριστώ θερμά.
Καθηγητής Δρ. Ευστάθιος Δημ. Αρβανίτης
***********************************************************************
Καλησπέρα σας.
Θέλω πρώτα απ’ όλα να σας ευχαριστήσω που μου δίνετε σήμερα την ευκαιρία να
μιλήσω για το βιβλίο μου.
Ο τίτλος του βιβλίου είναι «Το υγιές κομμάτι του εαυτού μου».
Και ίσως κάποιος αναρωτηθεί:
Τι σημαίνει άραγε «το υγιές κομμάτι του εαυτού μου»;
Για μένα είναι εκείνο το κομμάτι που, ακόμη κι όταν έχουμε κουραστεί,
πληγωθεί, φοβηθεί ή απογοητευτεί, εξακολουθεί να υπάρχει μέσα μας.
Είναι εκείνο το κομμάτι που θέλει να σηκωθεί.
Που θέλει να δημιουργήσει.
Που θέλει να αγαπήσει.
Που θέλει να επικοινωνήσει.
Είναι αυτό που πολλές φορές ξεχνάμε μέσα στην καθημερινότητα.
Γιατί μεγαλώνοντας μαθαίνουμε να κοιτάμε τον εαυτό μας μέσα από τα μάτια
των άλλων.
Μέσα από τις προσδοκίες τους.
Μέσα από τις απαιτήσεις τους.
Μέσα από το «πρέπει».
Και κάποια στιγμή μπορεί να ξεχάσουμε να ρωτήσουμε:
«Εγώ τι θέλω;
Εγώ τι νιώθω;
Εγώ ποιος είμαι;»
Και κάπου εκεί αρχίζει η ανάγκη να ξαναβρούμε τον εαυτό μας.
Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε μέσα από ανθρώπους.
Μέσα από συναντήσεις, μέσα από εμπειρίες, μέσα από παιδιά και νέους
ανθρώπους με τους οποίους έχω δουλέψει και οι οποίοι, χωρίς ίσως να το
γνωρίζουν, μου έμαθαν πολλά περισσότερα απ' όσα μπορούσα να τους διδάξω εγώ.
Γιατί όταν δουλεύεις με ανθρώπους, καταλαβαίνεις ότι πίσω από κάθε συμπεριφορά
υπάρχει μια ιστορία.
Πίσω από ένα παιδί που δεν μιλάει, μπορεί να υπάρχει ένας φόβος.
Πίσω από ένα παιδί που θυμώνει, μπορεί να υπάρχει μια μεγάλη ανάγκη.
Πίσω από ένα παιδί που απομακρύνεται, μπορεί να υπάρχει η ανάγκη να το
πλησιάσει κάποιος.
Και πολλές φορές δεν χρειάζονται μεγάλα λόγια.
Χρειάζεται ένα βλέμμα.
Ένα βλέμμα που να λέει:
«Σε βλέπω.»
«Σε καταλαβαίνω.»
«Είμαι εδώ.»
Και εδώ έρχεται για μένα κάτι πολύ δυνατό: το βλέμμα της μάνας.
Υπάρχει ένα βλέμμα που το αναγνωρίζουμε χωρίς να χρειάζεται να μας πει
τίποτα.
Το βλέμμα μιας μάνας.
Ένα βλέμμα που μπορεί να κρύβει αγωνία, φόβο, περηφάνια, αγάπη, προσμονή.
Και ίσως το πιο συγκινητικό είναι ότι πολλές φορές ένας άνθρωπος μπορεί να
μεγαλώσει, να φύγει από το σπίτι, να γίνει ανεξάρτητος, να αποκτήσει τη δική
του ζωή, αλλά μέσα του να κουβαλά για πάντα εκείνο το βλέμμα.
Το βλέμμα που τον ακολουθεί.
Το βλέμμα που λέει:
«Πρόσεχε.»
«Να είσαι καλά.»
«Να τα καταφέρεις.»
«Και αν δεν τα καταφέρεις, εγώ πάλι θα είμαι εδώ.»
Και νομίζω πως αυτό είναι η ουσία της αγάπης.
Να μη ζητάς από τον άλλον να γίνει κάτι άλλο.
Να τον κοιτάς και να του λες, ακόμη και χωρίς λόγια:
«Σε βλέπω όπως είσαι.»
Μέσα από το βιβλίο μου μιλάω πολύ για την έκφραση.
Γιατί πιστεύω ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη να εκφράζεται.
Και η μουσική υπήρξε για μένα ένας από τους πιο δυνατούς τρόπους έκφρασης.
Υπάρχουν συναισθήματα που δεν μπορούν να χωρέσουν εύκολα σε λέξεις.
Υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε να πούμε.
Και τότε μπορεί να μιλήσει ένα τραγούδι.
Ένας ήχος.
Ένας ρυθμός.
Μια μελωδία.
Και ξαφνικά λέμε μέσα από τη μουσική αυτά που δεν μπορέσαμε ποτέ να πούμε
με το στόμα.
Γι' αυτό και η δημιουργία είναι τόσο σημαντική.
Δεν έχει σημασία αν κάποιος είναι «καλός» ή «κακός» στη μουσική, στη
ζωγραφική, στο γράψιμο.
Σημασία έχει ότι βρήκε έναν τρόπο να βγάλει προς τα έξω αυτό που
έχει μέσα του.
Και ίσως τελικά αυτό να σημαίνει «Το υγιές κομμάτι του εαυτού μου».
Να μπορώ να αναγνωρίζω μέσα μου εκείνο το κομμάτι που θέλει να ζήσει με
αλήθεια.
Να μπορώ να πω:
«Δεν είμαι μόνο οι φόβοι μου.»
«Δεν είμαι μόνο τα λάθη μου.»
«Δεν είμαι μόνο αυτά που οι άλλοι περιμένουν από μένα.»
«Είμαι και όλα εκείνα που ακόμη ονειρεύομαι.»
Και αυτό θέλω να κρατήσει ο αναγνώστης από το βιβλίο.
Ότι μέσα μας, ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές, υπάρχει κάτι που δεν έχει
χαθεί.
Μπορεί να έχει κουραστεί.
Μπορεί να έχει φοβηθεί.
Μπορεί να έχει κρυφτεί.
Αλλά είναι εκεί.
Και περιμένει να το ακούσουμε.
Και επειδή το βιβλίο αγγίζει και τους νέους ανθρώπους, δεν θα μπορούσα να
μην αναφερθώ και στις Πανελλήνιες.
Όχι όμως για να μιλήσω για βαθμούς και σχολές.
Θέλω να πω μόνο κάτι απλό.
Μια εξέταση μπορεί να δείξει μια επίδοση.
Δεν μπορεί να δείξει την αξία ενός ανθρώπου.
Μη βάλετε ποτέ έναν αριθμό να σας πει ποιοι είστε.
Προσπαθήστε. Αγωνιστείτε. Κυνηγήστε τα όνειρά σας.
Αλλά μην ξεχάσετε μέσα σε αυτή την προσπάθεια τον εαυτό σας.
Γιατί μπορεί να κερδίσετε μια θέση σε μια σχολή και να χάσετε τον εαυτό σας
στον δρόμο.
Και αυτό θα ήταν πολύ μεγαλύτερη απώλεια.
Γι' αυτό κρατήστε κοντά σας το υγιές κομμάτι του εαυτού σας.
Εκείνο που δημιουργεί.
Εκείνο που αγαπά.
Εκείνο που συγκινείται.
Εκείνο που μπορεί να κοιτάξει έναν άλλον άνθρωπο στα μάτια και να του πει:
«Σε βλέπω.»
Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι που έχουμε περισσότερο ανάγκη όλοι μας.
Να μας δουν.
Να μας ακούσουν.
Να μας αποδεχτούν.
Και να μας θυμίσουν, όταν εμείς το έχουμε ξεχάσει, ότι μέσα μας
υπάρχει ακόμη ένα υγιές κομμάτι που αξίζει να το προστατεύσουμε.
Σας ευχαριστώ από
καρδιάς.
Αναγνώστηκε από τη συγγραφέα ένα τμήμα του βιβλίου της.
Ομιλία της κ. Μάντυς Δασκαλόπουλου
